Browsed by
Category: Nghĩ

Câu hỏi và câu trả lời

Câu hỏi và câu trả lời

1.

“Hello, how are you?” – “Xin chào, bạn khoẻ không?” là câu giao tiếp tiếng Anh đầu tiên mà hầu hết chúng ta ai cũng được học. Tiếp ngay sau câu hỏi, các thầy cô lại dạy luôn câu trả lời cho câu hỏi đấy :”I’m fine, thank you, and you?”.

Câu hỏi và câu trả lời được dạy đi dạy lại qua biết bao thế hệ học sinh, đã trở thành câu cửa miệng của người Việt khi ra nước ngoài khi có ai đó hỏi mình khoẻ không: I’m fine, thank you, and you? Và hầu hết câu chuyện chào hỏi kết thúc ở đó.

2.

Việc tôi làm hiện tại thường xuyên tiếp xúc với nhiều người trong một ngày. Và khi chạm mặt một ai đó, dù lạ hay quen, câu đầu tiên phần lớn là câu chào như trên: Hello, how are you? Câu trả lời thì đa dạng hơn là ‘just fine’. Nhưng khi được hỏi lại, tôi lại giở bài ngày đầu thầy cô dạy: I’m fine, thank you, and you?

Cứ trả lời thế mãi cũng có người hỏi: Lúc nào hỏi cũng thấy mày ổn, không lẽ không bao giờ có gì phàn nàn sao? Tôi chỉ bảo: Cuộc sống thì đầy thứ đáng kể lể, phàn nàn, nhưng kể để làm gì? Làm gì có ai nghe.

Từ bao giờ, thời gian bỗng trở nên gấp gáp hơn, hạn hẹp hơn. Một ngày thì quá ngắn, biết bao nhiêu thứ từ công việc, gia đình, bạn bè, giải trí, người tình… còn chưa đâu vào đâu đã lại hết một ngày. Thời gian để lo chuyện của mình còn không có, nói gì đến nghe chuyện của người khác.

3.

Tôi quen một anh bạn hơn tuổi, hát rất hay, nói hơi quá thì là hay như Trọng Tấn. Hôm bữa qua nhà anh chơi, lúc vãn chuyện, tôi hỏi bâng quơ: Dạo này không thấy anh hát karaoke như trước. Không ngờ ông ấy bảo: Già rồi, nghe nhiều hơn nói nên cũng chả hát nữa.

Có khi nào, khi nói ít đi, nghe nhiều hơn. Ta có thể lắng nghe rõ ràng hơn chính bản thân mình.

Và có khi nào, càng có tuổi người ta lại thấy rằng than thở là một việc vô cùng vô ích. Vì làm gì có ai nghe? Nhưng cùng lúc, người ta cũng thấy cuộc sống chảy trôi rõ ràng và thuận theo tự nhiên. Những việc cũ đã qua. Tương lại còn chưa tới. Chỉ còn khoảnh khắc ở hiện tại là hiện hữu sống động qua từng phút giây.

Chúng nó và chúng ta

Chúng nó và chúng ta

Gần chục năm trước khi tôi vừa hai-mấy, trên chuyến bay đầu tiên ra nước ngoài, ngoài những lời khuyên, mẹ tôi còn cho $25 Mỹ goi là tiền đi đường. Hành trang của tôi khi đó chẳng có gì, ngoài $25 Mỹ, vốn tiếng Anh vô cùng hạn chế và niềm lạc quan vô bờ bến của tuổi trẻ. Vốn tiếng Anh hạn chế đến nỗi, trên chuyến bay quốc tế đầu tiên của cuộc đời, tôi trả lời ‘Yes’ cho tất cả câu hỏi của tiếp viên hàng không Thai Airways. Bạn có dùng bữa sáng/trưa/tối không? Yes! Bạn có uống nước/rượu/bia không? Yes! Bạn có gì cần hỏi thêm không? Yes! Yes! và Yes!

Trong một thế giới phằng và tràn ngập smartphone, có hai điều mà ‘người trẻ’ nên biết đó là biết bơi và biết ngoại ngữ (cụ thể là tiếng Anh). Biết càng nhiều và càng giỏi thì càng tốt.

Biết bơi để không bị chìm. Còn tiếng Anh thì rõ ràng quá rồi, để làm việc và hội nhập, để không thấy bản thân mình ‘bé nhỏ’.

Tôi có anh bạn là chủ shop ‘leo’ (Nail). Anh H. là người Hải Phòng, ăn sóng nói gió và không giỏi ngoại ngữ. Trong một lần khách hàng cà chớn nhưng không đủ vốn từ vựng để đối đáp, anh đã chỉ thẳng mặt khách hàng và nói rằng: I don’t know English but I know how to say ‘F*ck you!’. Một câu chửi rất xúc tích và rõ ràng.

Có bạn hỏi tôi ở ‘bên đấy’ thì ‘bọn Tây’ nó có kì thị tóc đen da vàng (nói riêng) không? Tôi chỉ nói: bảo có thì không phải mà không có cũng không phải.

Sự kì thị có lẽ bắt đầu từ định kiến. Là những quan điểm, cách nhìn nhận sẵn có trước khi người ta nhận thức ra điều gì đó. Nó cũng gần giống như suy nghĩ: người Hải Phòng là đầu gấu. Khi mới qua đi học tiếng Anh, ở lớp có nhõn 2 người Việt là tôi và một bạn người Nam. Khi làm quen, bạn hỏi tôi quê ở đâu? Tôi nói mình ở Hải Phòng. Bạn kia chỉ đáp lại: À, Hải Phòng à!?!

Phương Tây nói chung và ở Úc nói riêng, đều cởi mở và tự do. Tuy nhiên, kì thị và định kiến không phải là không có.

Anh P. là một người bạn khác tôi quen ở Sydney. Ở Việt Nam anh là chuyên gia cho một tập đoàn lớn, toàn làm việc với Tây và tất nhiên làm việc bằng tiếng Anh. Năm ngoái khi bước sang tuổi băm năm nhát, anh quyết định nhận lời mời làm việc của một công ty cũng ‘thường thôi’ ở Sydney và cùng vợ con định cư ở Úc. ‘Vì tương lai con em chúng ta’ – anh hay bảo thế. Anh là người đến sớm nhất và về muộn nhất công ty, lý do anh bảo: dù gì mình vẫn là tóc đen, phải cố hơn bọn nó gấp mấy lần em ạ.

‘Phải cố hơn bọn nó gấp mấy lần’ cũng là tâm lý chung của nhiều người Việt ở các nước phương Tây khác. Vì dù muốn hay không, sự kì thị và định kiến sẽ còn đó, cách khẳng định và câu trả lời rõ ràng nhất cho mỗi người chính là sự thành công. Thành công càng nhiều, càng vang dội càng tốt.

Tôi chỉ muốn nói rằng, ‘chúng ta’ không hề khác và thua ‘chúng nó’. Định kiến và giới hạn đôi khi chỉ là một vài chướng ngại rất li ti trong cuộc sống của mỗi người. Điều quan trọng hơn, đó là vượt lên chính mình và đôi khi không cần quan tâm người khác nhìn hay nghĩ gì. Cố gắng ‘vượt lên chính mình’, sớm hay muộn cũng sẽ được bù đắp bằng sự thành đạt.

Thành đạt ở đây, có nghĩa là, trở thành người tử tế và đạt được những ước mơ giản dị của đời mình.

Điều lớn lao

Điều lớn lao

Điều lớn lao nhất tôi học được trong suốt những năm tháng lỡ bước đi Tây, đó là: không có gì từ trên trời rơi xuống. Mọi thứ đều phải đánh đổi và có giá của nó.

Điều gì mình muốn, hãy tự mình thực hiện. Đừng hy vọng hay mơ mộng.
Còn nếu đã cố gắng hết sức mà vẫn không đạt được điều mình muốn, phải chấp nhận buông tay. Không nuối tiếc và hối hận.

Có lẽ, chấp nhận những điều mình không thể làm, cũng là 1 cách trưởng thành.