Chúng nó và chúng ta

Chúng nó và chúng ta

Gần chục năm trước khi tôi vừa hai-mấy, trên chuyến bay đầu tiên ra nước ngoài, ngoài những lời khuyên, mẹ tôi còn cho $25 Mỹ goi là tiền đi đường. Hành trang của tôi khi đó chẳng có gì, ngoài $25 Mỹ, vốn tiếng Anh vô cùng hạn chế và niềm lạc quan vô bờ bến của tuổi trẻ. Vốn tiếng Anh hạn chế đến nỗi, trên chuyến bay quốc tế đầu tiên của cuộc đời, tôi trả lời ‘Yes’ cho tất cả câu hỏi của tiếp viên hàng không Thai Airways. Bạn có dùng bữa sáng/trưa/tối không? Yes! Bạn có uống nước/rượu/bia không? Yes! Bạn có gì cần hỏi thêm không? Yes! Yes! và Yes!

Trong một thế giới phằng và tràn ngập smartphone, có hai điều mà ‘người trẻ’ nên biết đó là biết bơi và biết ngoại ngữ (cụ thể là tiếng Anh). Biết càng nhiều và càng giỏi thì càng tốt.

Biết bơi để không bị chìm. Còn tiếng Anh thì rõ ràng quá rồi, để làm việc và hội nhập, để không thấy bản thân mình ‘bé nhỏ’.

Tôi có anh bạn là chủ shop ‘leo’ (Nail). Anh H. là người Hải Phòng, ăn sóng nói gió và không giỏi ngoại ngữ. Trong một lần khách hàng cà chớn nhưng không đủ vốn từ vựng để đối đáp, anh đã chỉ thẳng mặt khách hàng và nói rằng: I don’t know English but I know how to say ‘F*ck you!’. Một câu chửi rất xúc tích và rõ ràng.

Có bạn hỏi tôi ở ‘bên đấy’ thì ‘bọn Tây’ nó có kì thị tóc đen da vàng (nói riêng) không? Tôi chỉ nói: bảo có thì không phải mà không có cũng không phải.

Sự kì thị có lẽ bắt đầu từ định kiến. Là những quan điểm, cách nhìn nhận sẵn có trước khi người ta nhận thức ra điều gì đó. Nó cũng gần giống như suy nghĩ: người Hải Phòng là đầu gấu. Khi mới qua đi học tiếng Anh, ở lớp có nhõn 2 người Việt là tôi và một bạn người Nam. Khi làm quen, bạn hỏi tôi quê ở đâu? Tôi nói mình ở Hải Phòng. Bạn kia chỉ đáp lại: À, Hải Phòng à!?!

Phương Tây nói chung và ở Úc nói riêng, đều cởi mở và tự do. Tuy nhiên, kì thị và định kiến không phải là không có.

Anh P. là một người bạn khác tôi quen ở Sydney. Ở Việt Nam anh là chuyên gia cho một tập đoàn lớn, toàn làm việc với Tây và tất nhiên làm việc bằng tiếng Anh. Năm ngoái khi bước sang tuổi băm năm nhát, anh quyết định nhận lời mời làm việc của một công ty cũng ‘thường thôi’ ở Sydney và cùng vợ con định cư ở Úc. ‘Vì tương lai con em chúng ta’ – anh hay bảo thế. Anh là người đến sớm nhất và về muộn nhất công ty, lý do anh bảo: dù gì mình vẫn là tóc đen, phải cố hơn bọn nó gấp mấy lần em ạ.

‘Phải cố hơn bọn nó gấp mấy lần’ cũng là tâm lý chung của nhiều người Việt ở các nước phương Tây khác. Vì dù muốn hay không, sự kì thị và định kiến sẽ còn đó, cách khẳng định và câu trả lời rõ ràng nhất cho mỗi người chính là sự thành công. Thành công càng nhiều, càng vang dội càng tốt.

Tôi chỉ muốn nói rằng, ‘chúng ta’ không hề khác và thua ‘chúng nó’. Định kiến và giới hạn đôi khi chỉ là một vài chướng ngại rất li ti trong cuộc sống của mỗi người. Điều quan trọng hơn, đó là vượt lên chính mình và đôi khi không cần quan tâm người khác nhìn hay nghĩ gì. Cố gắng ‘vượt lên chính mình’, sớm hay muộn cũng sẽ được bù đắp bằng sự thành đạt.

Thành đạt ở đây, có nghĩa là, trở thành người tử tế và đạt được những ước mơ giản dị của đời mình.

Leave a Reply